Gelişim Psikiyatri Kliniği

Vitamin B12 ve Psikiyatrik Bozukluklar

 

Psikiyatrik bozukluklarda hem tedavinin başarılı olması için hem de bu bozukluklardan korunmak için birçok vitamin ve mineral hayati öneme sahiptir; sabah dinç kalkmamızı, gün boyu günlük işlerimizi yapmamız için gerekli enerjiyi veren, hayattan keyif alırken düşünmemizi, yerine ve zamanına göre davranmamızı ve karar vermemizi sağlayan birçok  biyokimyasal reaksiyonun olmazsa olmazıdır.

B12 vitamini de folatla beraber normal merkezi sinir sistemi fonksiyonları için gereklidir ve çeşitli yollarla duygudurumu düzenler. Eksikliğinde;

*Depresyon

*Anksiyete

*Bilişsel yavaşlama

*Psikotik bozukluklar

*Alzheimer

*Şiddete eğilim

*Uyku bozukluklukları

*Duygudurum bozuklukları

*Unutkanlık

*Kronik yorgunluk

*Dikkat eksikliği        

gibi psikiyatrik ve nörolojik hastalıklara neden olabilmektedir.

 

B12 vitaminin eksikliği bunlara nasıl neden olur mekanizması nedir diye baktığımızda yapılan bilimsel çalışmalar göstermiş ki B12 ve folat beyin için toksik bir metabolit olan homosisteinin metionine dönüşmesi ve merkezi sinir sisteminde DNA, RNA ve sinir hücrelerinin korunması için kullanılan metilasyonda  görev yapan SAM sentezi için gereklidir.

Folik asit ve B12 eksikliği homosisteinin kanda yükselirken, yüksek homosistein de SAM’ın azalmasına neden olmaktadır ve bu yolla nöron harabiyeti, nöronların kendini yenileyememesi ve nöron hücre duvarlarının bozulmasına neden olur. Bunlarla beraber dopamin, serotonin, norepinefrin gibi dikkat bellek duygudurum düzenlenmesinde çok önemli olan ve psikiyatrik rahatsızlıklarda önemli rol oynayan hormonların sentezinde de azalma olur.

B12 ve folat eksikliği psikiyatrik rahatsızlıklarının direk nedeni olabileceği gibi var olan hastalığın şiddetlenmesinde ve tedaviye dirençte de rol oynar. Psikiyatrik tedavilerde kullanılan ilaçlar serotonin dopamin, norepinefrin gibi hormanlar üzerinden etkilerini göstermektedir.

Psikiyatrik rahatsızlıklarda B12, folat ve homosistein düzeyleri bakılmalı sonuçlara göre gerekli tedaviler başlanmalıdır .

B12 vitamini suda çözünen bir vitamin olduğu için vücut ihtiyacı olanı aldıktan sonra fazlasını idrar yoluyla sistemden atar. Bu nedenle düzenli olarak alınmalıdır. Hayvansal gıdalar insan vücudunun kullanabileceği en iyi B12 formunu barındırmaktadır bizim mutfağımızda pek yer bulmasa da balık yumurtası ve ahtopat en zengin B12 kaynaklarındandır. Büyük ve küçük baş hayvanların ciğerleri ve yine etleri, peynir yumurta, yoğurt, süt ve kefir de bulunmaktadır.

Psikiyatri Uzmanı Dr.Neslihan LEVENT


Diğer Makaleler